Πρώτη σελίδα
 
 Curriculum vitae
 Ημερολόγιο
 
 Ποιητικά
 Δοκίμια & άρθρα
 Μεταγραφές
 Συνεντεύξεις
 Τα επικαιρικά
 Ατάκτως ερριμμένα
 
 Κ.Κ. in Translation
 Εικονοστάσιον
 
 Ξενώνας
 Έριδες
 Florilegium
 
 
 Συνδεσμολόγιο
 Impressum
 Γραμματοκιβώτιο
 Αναζήτηση
 
 
 
 
 
 
 

 

 

Γνωμολόγιον
ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗ







ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ
(ποίηση, 2000)

Οι αξιολογότατες "Ιστορίες του ύπνου", όταν δεν συμπεριλαμβάνουν ήδη άρτια και τελειωμένα ποιήματα, μαρτυρούν σημαντικά εφόδια, ανάμεσα στα οποία είναι η επαρκέστατη γνώση των εκφραστικών μεθόδων της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, η αίσθηση της μοντερνικότητας, το ενδιάθετο πάθος και ο προσανατολισμός προς τον έλεγχο του συναισθήματος. Θεωρώ δεδομένο πως ο Κώστας Κουτσουρέλης χρειάζεται μόνο δύο ακόμη βιβλία για να μας χαρίσει μια κλασική ποιητική συλλογή.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΛΑΝΑΣ
Ποίηση, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2001


Η πρώτη ποιητική εργασία του Κώστα Κουτσουρέλη πιστοποιεί αμέσως την τάση του για τη διακριτική ανάδειξη, με τη σταθερή ομολογουμένως χρήση χαμηλών ή και χαμηλότατων τόνων, ορισμένων λεπτών συγκινησιακών διεργασιών ή και στοχαστικών αναζητήσεων… Tα ποιήματα της συλλογής… συναποτελούν κατ' ουσίαν συστατικά μέρη μιας ευρύτερης σύνθεσης.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ
Η Καθημερινή, 22.3.2002


Ο Κώστας Κουτσουρέλης εκθέτει στη συλλογή του μιαν ειδική κατάσταση της συνείδησης, η δομή της οποίας είναι αναγνωρίσιμη σε όλα τα ποιήματα, και στην οποία η λειτουργία της μνήμης παίζει κεντρικό ρόλο… Στην περίπτωση των "Ιστοριών του Ύπνου", η συνεπής και πρωτότυπη από την άποψη του νοήματος χρήση ορισμένων λέξεων υποβάλλει την εντύπωση ενός υπόβαθρου με συνοχή και απαιτήσεις· επιπλέον, η θεματική ενότητα, τα δίστιχα του τέλους και της αρχής, τα λόγια στοιχεία και τα συχνά τρισύλλαβα μέτρα, ενισχύουν αυτήν την εντύπωση, επειδή υποδεικνύουν μια ποιητική που στοχεύει σ' ένα τόνο σοβαρό και υψηλό.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ
Νέα Εστία, Οκτώβριος 2002


Kostas Koutsourelis representa a una generación de intelectuales cosmopolitas, formados en Europa (en su caso en Alemania) e interesados por traducir al griego obras fundamentales de otras literaturas occidentales y que, sin embargo, se sienten profundamente comprometidos con la evolución reciente de su país hacia la modernización. Su obra, por ahora no demasiado extensa y dispersa hasta el momento en publicaciones especializadas o en periódicos, ha sido recopilada recientemente en "Historias del sueño" (2000).

MARIA VICTORIA REYZÁBAL
Revista "Zurgai", Bilbao, Diciembre 2002


Η καθαρότητα του λόγου και της σκέψης, η λιτή γλώσσα και η παρουσία παραδοσιακών μορφών, δοσμένων με την απαραίτητη ειρωνεία, παραπέμπουν σε μια υπαρξιακών καταβολών ποιητική παράδοση, με έντονη τη συνείδηση της φθοράς και του εφήμερου.

MAURIZIO DE ROSA
Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, 2007


* * *


DE ARTE AMANDI
(ποίηση, 2004)

Στοχαστικός ποιητής, με αίσθηση του ρυθμού και αβρότητα στη γραφή του, ο Κ.Κ. ξεχωρίζει για την ευδιάκριτη ικανότητά του στη σύνθεση.

ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΗΣ
Αντί, 11.3.2005


Ωστόσο ο Κουτσουρέλης δεν είναι πουθενά ερμητικός. Σε αντίθεση με την εσκεμμένη σκοτεινογραφία πολλών ποιητών μας, υπάρχει στα κείμενά του μια διαύγεια που διασφαλίζει την απρόσκοπτη επικοινωνία του με τον αναγνώστη… Ο Κουτσουρέλης ενοφθαλμίζει στο ποιητικό του σώμα ρυθμικούς τρόπους της παραδοσιακής στιχουργίας, επιχειρώντας μια σύζευξη παράδοσης και μοντερνισμού. Δεν έχουμε να κάνουμε όμως με επιστροφή στην παράδοση… Η παραδοσιακή μετρική… απλώς δανείζει τα όπλα της.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΘΑΛΙΤΗΣ
Ποίηση, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2005


Η ποίηση του Κώστα Κουτσουρέλη μπορεί κατά τη γνώμη μου να χαρακτηριστεί ως αιτιολόγηση μίας αφοσιωμένης ερωτικής προσμονής… Το αναδημιουργικό βύθισμα σε μνήμες σύγχρονες αλλά και καταγωγικές είναι ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα της ποίησής του. Οι αναμνήσεις συχνά συνδέονται αρμονικά με εκδηλώσεις του ασυνείδητου, αποτελώντας μέρη μιας ποιητικής διαδικασίας μεταξύ ονείρου και φαντασίας.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΣ
ΚΖ΄ Συμπόσιο Ποίησης, Γιατί η ποίηση, Πάτρα 2008


Εξαιρετικά ριζοσπαστική ποιητική γραφή του Κώστα Κουτσουρέλη.

ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΙΡΟΠΟΥΛΟΣ
Ευθύνη, Σεπτέμβριος 2007


Στοχαστικός και ερωτικός ο λόγος του Κώστα Κουτσουρέλη ανατρέχει, με ποικιλία ρυθμών και τρόπων, στην παράδοση και εντέχνως την παρακάμπτει, αφορμάται από το βίωμα και το ανάγει σε φιλοσοφική διερώτηση.

ΤΙΤΙΚΑ ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΙΑ
Η Καθημερινή, 6.4.2008


* * *


ΑΕΡΑΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
(ποίηση, α' έκδοση διαδικτυακή 2008-2011 - β' έκδοση έντυπη 2012)

Στον Κουτσουρέλη δεν θα συναντήσει κανείς την κακογουστιά, τις νεφελώδεις εκφράσεις και την κοινοτοπία της πλειονότητας της σύγχρονης ποιητικής μας παραγωγής. Οι εικόνες του είναι λαγαρές και διαυγείς: τα νυσταγμένα φύλλα που κρατιούνται δύσκολα απ’ τους ώμους του νοτιά, η τέφρα απ’ τη σάρκα του καμένου Αυγούστου, τα σύννεφα που σαν ουράνιοι συγγραφείς ραίνουν τον κόσμο με σημεία στίξης. Δεν θα συναντήσει όμως κανείς μήτε εκείνες τις αιχμηρές οξύνσεις του νοήματος μήτε την εικονοπλαστική τόλμη που μας δίδαξαν οι μεγάλοι μοντερνιστές. Ο ρυθμός πάλι, που στηρίζεται σε μιαν ελευθεριάζουσα χρήση της terza rima, είναι, αναμφίβολα, επιτυχημένος. Το μεγαλύτερο, όμως, θέλγητρο του βιβλίου είναι το λεκτικό του ύφος, υπόδειγμα κρυστάλλινης αβρότητας, που δεν έχει το όμοιό του στα σύγχρονα γράμματά μας.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΑΡΘΑΛΙΤΗΣ
Η Αυγή της Κυριακής, 10.2.2013


Στον "Αέρα αύγουστο" η συγκίνηση έχει σώμα και οργανικότητα. Η ποίηση του Κώστα Κουτσουρέλη δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει με στιχουργικά κτερίσματα και κοινότυπα βιώματα προσωπικής φύσεως που προσπαθούν να γίνουν ποίηση. Ουσιαστικά, τόσο το προσωπικό βίωμα όσο και βλέμμα στον Αέρα αύγουστο δεν έχουν το σύνδρομο του υπέρογκου "εγώ", ενώ η θέαση των ποιητικών στιγμών οδηγεί στην αφύπνιση της συλλογικής εμπειρίας. Από την άλλη, η επικαιρικότητα των γεγονότων θα μπορούσε πράγματι να οδηγήσει σε μια πολιτική ερμηνεία της πραγματικότητας, όμως αυτό δεν συμβαίνει στον "Αέρα αύγουστο". Ο Κώστας Κουτσουρέλης εκκινεί από το γεγονός και καταλήγει στην ποίηση. Σπανίως εκδίδονται ποιητικά βιβλία που δηλώνουν με τόσο διαυγή και ξεκάθαρο τρόπο τη στάση του ποιητή απέναντι στην ίδια την ποίηση και στα πράγματα.

ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΚΑΤΣΑΚΟΣ
e-poema, Απρίλιος 2013


Λόγιος, στυλίστας, δεινός μεταφραστής, βραβευμένος το 2012 για τη μετάφρασή του των "Ύμνων της νύχτας" του Νοβάλις με το Βραβείο Άρης Αλεξάνδρου, ο Κουτσουρέλης επιστρέφει έπειτα από οκτώ χρόνια στην ποίηση, με τη φροντισμένη, οριστική έκδοση της συλλογής αυτής· 33 τερτσίνες γραμμένες και δημοσιευμένες από το 2008 ώς το 2011 στον ιστότοπό του. Συνομιλεί ρητά και υπόρρητα με τον Κωστή Παλαμά και κυρίως με τα Σατιρικά γυμνάσματά του ― 44 οργισμένες τερτσίνες, γραμμένες και δημοσιευμένες ακριβώς εκατό χρόνια πριν στον Νουμά (1908-9), σε μια πολύ δύσκολη περίοδο για την Ελλάδα. «Στη γη που πιάνει και προκόβει ο σπόρος / κάθε λογής τζουτζέδων και πιερρότων, / κι εγώ φυτρώνω ανάξιος ριμαδόρος / μαύρων θυμών και πορφυρών ερώτων», λέει ο Παλαμάς. Κι ο Κουτσουρέλης ανασύρει μαζί του, για χάρη της πατρίδας κι αυτός, «το τρίστιχο απ’ την Κόλαση του Δάντη». Αν όμως η μορφή κι η στόχευση ακόμη συνδέονται με τον οργισμένο Παλαμά, πόρρω απέχουν από την παλαμική φωνή ο τόνος κι η διαυγής εικονοποιία του Κουτσουρέλη, που συναιρούν την κλασικιστική λιτότητα και ακρίβεια με μια ρομαντική-μοντερνιστική, αυτοσαρκαστική απαισιοδοξία και μελαγχολία.

ΤΙΤΙΚΑ ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΙΑ
Καθημερινή της Κυριακής, 7.4.13


When we approach a poet with the composure and dexterity of Kostas Koutsourelis, so bound as he is to his nation, his heritage and the legacy of poetry in Greece, we must re-evaluate our own preferences and prescriptions and realise that to eschew the limitations of poetical dualisms (the classical versus the avant-garde) we must be receptive to poetry this poten... one of the finest contemporary Greek poets.

STEVEN J. FOWLER
www.3ammagazine.com, 31.7.2010


Ο "Αέρας αύγουστος" του Κώστα Κουτσουρέλη, ανακουφιστικά ομοιοκατάληκτος, κυλά σαν μουσική, φτιαγμένος από 33 δεκαεξάστιχα μέρη, πέντε τρίστιχα κι ένας καταληκτικός στίχος το καθένα, δεμένα μεταξύ τους μ’ εικόνες που ο ποιητής αφήνει και πιάνει ξανά, μ’ άλλον κάθε φορά τρόπο, συμπληρώνοντάς τες. Διόλου μοντέρνα μα απόλυτα σύγχρονη, η ποίηση του Κώστα Κουτσουρέλη μιλά επιτακτικά για την Ελλάδα του εδώ και του τώρα... Σε μια χώρα με ποιητική παράδοση πλατιά και βαθιά τόσο όσο είναι πλατιά και βαθιά η γλώσσα της, ο "Αέρας αύγουστος" αποτελεί λαμπρή στιγμή.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ
6 Ημέρες, 15.10.2012


Al di là dei pregiudizi impostisi assiomaticamente, che volevano le conquiste poetiche del modernismo nate per partenogenesi, fuori dal rapporto organico con la tradizione poetica più antica, in "Vento augusto" Kostas Kutsurelis riesce ad attingere la massima semplicità e purezza di espressione perfino negli elementi poeticamente più ardui da rappresentare della nostra complessa realtà attuale. Questo avviene perché nella sua percezione e soprattutto nella sua pratica – cioè nella forma da lui raggiunta – Kutsurelis tenta di contemperare gli elementi poetici essenziali del modernismo con l’eredità poetica della forma chiusa. Kutsurelis è uno dei pochi poeti greci contemporanei che, consapevo le del bisogno urgente e vitale di una riscoperta della musicalità e della plasticità della forma all’interno del dissoluto canone poetico oggi imperante (secondo il poeta e critico Tellos Agras la forma è “la morale applicata dell’artista”), ci offre un esempio di disciplina e di purezza poetica.

DIMITRIS KOSMOPULOS
Poesia, n. 317, Luglio-Agosto 2016


* * *


ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ
(ποίηση, 2014)

Ήδη με τον "Αέρα Αύγουστο", ο Κουτσουρέλης έφτασε στο απόγειο μιας γλώσσας καθαρά μελωδικής, πατώντας γερά στην παράδοση, όπου θέλει το ποίημα αυστηρά δομημένο και στιχουργικά ρυθμικό, ανανεώνοντας το. Με το "Γράμμα στον Οδυσσέα Ελύτη", συνεχίζει να τελειοποιεί την μετρική του στίχου του, δημιουργώντας ένα έργο που βασίζεται στην μουσική του υπόκρουση. Αυτά ως προς την τεχνική που πιστά ακολουθεί ο ποιητής. Όσο για το περιεχόμενο, όπως αναφέραμε πιο πάνω, η σύνθεση του Κουτσουρέλη είναι ένα ποιητικό μανιφέστο για τον σύγχρονο άνθρωπο.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΛΗΣ
O Αναγνώστης, 9.6.2015


Ο Κώστας Κουτσουρέλης, στο μακρύ –λυρικής και δραματικής πνοής– ποίημα που εν είδει επιστολής απευθύνει στον ποιητικό του πρόγονο Οδυσσέα Ελύτη… αυτήν ακριβώς τη διάσταση μεταξύ του μαύρου και του λευκού, μεταξύ του κάλλους και της ασχήμιας, μεταξύ της τραχύτητας και της τρυφερότητας συζητάει, σε μια προσπάθεια να δοκιμάσει τη δύναμη και τη διάρκεια του ενός και του άλλου· αλλά συγχρόνως και την αντοχή του ποιητικού λόγου.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ
Εφημερίδα των Συντακτών, 5.4.2015


Θεατρογενής, ευρηματικός, σμιλεμένος κομψά λόγος. Απευθύνεται στον δεύτερο νομπελίστα μας με τον δέοντα, πηγαίο σεβασμό, επιζητώντας –τι άλλο;– ρηματική τουλάχιστον δικαιοσύνη… η ετυμηγορία του ήδη πολυβραβευμένου Κώστα Κουτσουρέλη δρα ως πληθυντική κατ’ εξοχήν. Γράφει δηλαδή ως να ήταν πολλοί. Ως να ήταν εξουσιοδοτημένος από μια σιωπηλή, αλλά όχι αδιάφορη αστική ομήγυρη. Έτσι το άτομο συμπυκνώνει εντός του επιθυμίες, τρόπους, άγχη, φοβίες, εμμονές και επιδιώξεις, θεμιτές και μη, των άλλων.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ
Bookpress, 17.2.2016


* * *


ΚΡΕΩΝ
(μονόλογος, 2016)

Και να, έρχεται ξάφνου ένας σημαντικός ποιητής του καιρού μας, ο Κώστας Κουτσουρέλης για να υπομνήσει με αυτόν τον τραγικό μονόλογο το μεγαλείο και την αθλιότητα του ανθρώπου, φωτίζοντας αυτούς που σκυφτοί ποθούν μιαν έξαρση, ένα ανάστημα, αφού πάντα «οι δειλοί λατρεύουν τους γενναίους» και «ως το χείλος τούς σπρώχνουν του γκρεμού». Γιατί ο ήρωας, πάντα «είναι πιόνι./ Νικά ή χάνει, άλλοι επωφελούνται,/ οι οπαδοί του πρώτοι τον ξοδεύουν/ θάβουν τις πράξεις του μέσα στις δάφνες,/ κηδεύουν τ’ όνομά του με μνημεία,/ πάλι και πάλι τον γιορτάζουν ώσπου/ να γίνει σαν κι αυτούς: σαχλός». Γιατί αυτός ήταν και θα είναι πάντα ο δήμος που δοξάζει τάχα Αντιγόνες και που τους Κρέοντες μισεί. Ένα έργο δονούμενης αλήθειας, ένα έργο που αποδείχνει πως δεν έσβησε παντελώς το τραγικό πνεύμα σε τούτο τον τόπο.

ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ
facebook, 21.11.2016


Στον στιβαρό ποιητικό μονόλογο "Κρέων" του Κώστα Κουτσουρέλη (Gutenberg, 2016), η Αντιγόνη στέκει βουβή δίπλα στον βασιλιά, που της μιλά. Ο Κρέων είναι εδώ η φωνή της λογικής, ο ένας που ξεχωρίζει αντίκρυ στο άφρον σαρκοβόρο πλήθος. «Δες τους λοιπόν», λέει στη θυγατέρα του Οιδίποδα. «Με δυσκολία κρατιούνται. / Αδημονούν να σε δοξάσουν. Κάποιοι / με καταριούνται ήδη ανάμεσά τους / –αν και κρυφά εννοείται, να μην μπλέξουν– / κι άλλοι ανοιχτά χειρονομούν και σκούζουν». Είναι θρασύδειλοι· παρουσιάζονται όμοιοι μ’ αγέλη ύαινες. Αυτή η απαξίωση από τον Κρέοντα των πολλών, του δήμου εντέλει, είναι «σύγχρονη», ένα καθρέφτισμα της ξεχωριστής θέσης που νιώθει ο σημερινός ποιητής ότι κατέχει ή του περιθωρίου όπου έχει άθελά του σπρωχτεί. Δεν υπηρετεί τους συμπολίτες του μέσ’ από τα τραγικά πρόσωπα του έργου του. Ταυτίζεται με τον τραγικό ήρωά του, που παύει να είναι διδακτικός και γίνεται αυτοψυχαναλυτικός.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ
Bookpress, 20.1.2017


* * *


ΛΑΜΠΡΟΥ ΛΑΡΕΛΗ VITA POETICA
(σατιρικά ποιήματα, 2016)

Βαθύς γνώστης των ανθρωπίνων παθών, των κυριοτέρων ατομικών και κοινωνικών μωροφιλοδοξιών, των δυτικοευρωπαϊκών αισθητικών ρευμάτων, των μυστικών της μετανεωτερικής τέχνης, της κειμενογλωσσολογίας, αλλά και των γεωτεκτονικών δεδομένων, ο Λάμπρος Λαρέλης δεν διστάζει να επιδοθεί τόσο στην προσωπική, μάλλον ειλικρινή, αποδόμησή του όσο και στην αποκαθήλωση πλείστων ειδώλων και καταστατικών εμβλημάτων της αγοράς. Ευρηματικός γλωσσοπλάστης, ήκιστα λυρικός, πεισματικά οχλολοίδωρος, εστιάζεται κατά κανόνα στην εν θερμώ κριτική χαρακτήρων. Λαμβάνοντας υπόψη τις αντιπροσωπευτικότερες πτυχές της περιρρέουσας ατμόσφαιρας, επιχειρεί να απονείμει δικαιοσύνη εκεί όπου βλέπει την απροκάλυπτη μωρία να ιδρύει υπερδομές. Οι λεκτικές του δράσεις διακρίνονται από την αμεσότητα της ρητορικής τους ορμής. Από την άποψη αυτή, ενεργεί ως να ήταν ένας κατεξοχήν στρατευμένος ποιητής της αδιαπραγμάτευτης παρρησίας. Γνήσιο τέκνο της ταραγμένης εποχής του, ο Λ.Λ. παραμένει κατά βάθος ένας ιδιαίτερα διεξοδικός ρεαλιστής.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ
Τα Νέα, 4.3.2017


* * *


Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ
(δοκίμιο, 2013)

Ο Κώστας Κουτσουρέλης βάζει ως προμετωπίδα του εικονοκλαστικού δοκιμίου του για τον Καβάφη μια ρήση του Νίτσε: …«Ο έπαινος έχει κάτι το πιο φορτικό από τον ψόγο». Πράγμα που συχνά αληθεύει. Και θα μπορούσε να είναι ένα (θεμιτό) κίνητρο για μια κριτική αναθεώρηση του Αλεξανδρινού, ιδιαίτερα φέτος, στην 150ή επέτειο της γέννησής του και την 80ή του θανάτου του, όπου πολλαπλασιάζονται οι πάνδημες και από καιρό μονότονες, εδώ που τα λέμε, δοξολογίες γι' αυτόν. Ο Καβάφης ως ποιητικό τοτέμ, ο Καβάφης ως πασπαρτού, ο Καβάφης ως παραφουσκωμένο ψυχολογικό αναπλήρωμα για τη φτωχή συμβολή της νεότερης Ελλάδας στον παγκόσμιο πολιτισμό, ο Καβάφης ακόμη και ως gay icon, όλα αυτά ενοχλούν και θαυμαστές της ποιητικής του, στους οποίους συγκαταλέγω τον εαυτό μου… Παρ' όλες τις αντιρρήσεις μου, βρίσκω την πολεμική του Κουτσουρέλη απείρως πιο ενδιαφέρουσα από τον πληκτικό συρμό της καβαφολατρίας.

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΚΟΥΡΤΟΒΙΚ
Τα Νέα, 9.11.2013


Αυτή την εικόνα του Αλεξανδρινού επιχειρεί ν’ αποκαθηλώσει κομμάτι-κομμάτι ο Κουτσουρέλης, επιστρατεύοντας την εντυπωσιακή ευστροφία του, την εμπειροπόλεμη ευγλωττία του και το εικονοκλαστικό πείσμα του προκειμένου να βάλει τον Καβάφη και τους απανταχού καβαφόφιλους στη θέση τους. Θαρραλέο εγχείρημα, ιδίως σε εποχή επετειακών εορτασμών και κατά συρροή ευλαβών αγιογραφήσεων. Θαρραλέο και πολλαπλώς ωφέλιμο, διότι μας ξυπνά από την εικονολατρική νάρκη, επερωτά την πίστη μας στο καβαφικό μέγεθος και μας… ανάβει τα αίματα.

ΣΕΣΙΛ ΙΓΓΛΕΣΗ ΜΑΡΓΕΛΛΟΥ
The Books’ Journal, Ιανουάριος 2014


Έχοντας υπόψη του όλο τον φάκελο της υπόθεσης «Καβάφη», ο Κουτσουρέλης επιχειρεί μια αξιοζήλευτη κριτική της καβαφικής ποίησης, και πιο συγκεκριμένα των προσωπικών του ποιητικών μυστικών, που όσο μοιάζουν κακόζηλες επινοήσεις, άλλο τόσο αποτελούν θεμέλια ενός έργου που δεν έχει το όμοιό του.

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΠΑΓΙΩΡΓΗΣ
"Lifo", 20.6.2013


…κείμενο διαυγές και άρτια οργανωμένο, που προσφέρει ύψιστη αναγνωστική απόλαυση, ασχέτως –ώς ένα βαθμό– της πειστικότητας ή όχι των επιχειρημάτων που αναπτύσσει. Εν ολίγοις, έχουμε να κάνουμε με κείμενο που, χωρίς να υπολείπεται σε επιχειρήματα και μελέτη, κερδίζει τον αναγνώστη με τη σμιλευμένη γλώσσα του και τη σταθερή μέριμνα του συγγραφέα για εννοιολογική και εκφραστική σαφήνεια. Διόλου μικρά κατορθώματα… Στην καλύτερη περίπτωση το βιβλίο του θα εγγραφεί ως ρηξικέλευθη και πρωτότυπη μελέτη του καβαφικού σύμπαντος και της πρόσληψής του από τους σύγχρονους αναγνώστες και την κριτική, γραμμένης σε απαράμιλλο ύφος, γλωσσική ενάργεια και φροντίδα, ακρίβεια και έγνοια για τον καλόβουλο αναγνώστη, και θα αποτελεί κείμενο αναφοράς σε κάθε σχετική μελλοντική συζήτηση. Στη χειρότερη περίπτωση, συνοψίζει με τρόπο πυκνό και καλογραμμένο, όλο σχεδόν το ρεύμα της κριτικών, ηθικών και αισθητικών προκαταλήψεων με τις οποίες βρέθηκε αντιμέτωπος ο "έκκεντρος" Αλεξανδρινός από νωρίς στον ποιητικό του βίο. Σε κάθε περίπτωση, αξίζει ολόκληρο το βάρος των λέξεων που το συναπαρτίζουν και αποτελεί μια πρόταση ανάγνωσης του Καβάφη που συγκροτεί ένα συνεκτικό ιδεολογικά και αισθητικά σύμπαν.

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ
Bookpress, 18.9.2013


Όσο προχωρούσα το δοκίμιο αυτό του Κώστα Κουτσουρέλη, τόσο σκεφτόμουνα πόσο καλογραμμένο (υπόδειγμα σφιχτού λόγου) και πόσο τίμιο είναι, υποχρεώνοντας κάποιον καταρχήν αντίθετο, όπως εγώ, είτε να ακονίζει το μυαλό του για να βρει αντεπιχειρήματα, είτε, διαφορετικά, να αλλάζει τις βεβαιότητές του. Τελειώνοντας το βιβλίο, το ξαναδιάβασα μια ακόμα φορά για να μπορέσω να το παρουσιάσω, εμπέδωσα ακόμα περισσότερο την αρχική μου σκέψη: εκτιμώ περισσότερο ένα σοβαρό βιβλίο με την κατεύθυνση του οποίου διαφωνώ, παρά ένα πρόχειρο βιβλίο με την κατεύθυνση του οποίου συμφωνώ. Το βιβλίο θέτει, λοιπόν, πολύ ψηλά τον πήχη ενός ανανεωμένου αντικαβαφισμού, έτσι ώστε οι τυχόν πρόχειρες απαντήσεις να μην μπορούν να το αγγίζουν. Σ’ αυτό θα πρέπει να έχει βοηθήσει το ότι το κείμενο ή τμήματά του ή «προστάδιά» του δοκιμάστηκαν, παλιότερα, σε δημόσιες αναγνώσεις, ομιλίες ή προδημοσιεύσεις, μορφές έκθεσης, που προφανώς το τόρνευσαν και το βελτίωσαν περισσότερο. Επομένως όποιος προσπαθήσει να ξεμπερδέψει με τις απόψεις του κ. Κουτσουρέλη με εξυπνάδες, υποτιμήσεις ή ad hominem επιθέσεις, είναι από χέρι χαμένος.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΥΣΣΑΣ
Athens Voice, 19.7.2013


* * *


Ο ΜΙΧΑΗΛ ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΤΗ ΡΩΜΗ
(λιμπρέττο & μετάφραση, 2013)

Στη σ. 59 του εξαιρετικού βιβλιαρίου "Ο Μιχαήλ Άγγελος στη Ρώμη"... διαβάζουμε σε αστραφτερή μετάφραση (πιστή στη στιχουργία «απιστεί» στη γλώσσα) του Κ. Κουτσουρέλη τους στίχους του Μικελάντζελο... όπως τώρα ο Κουτσουρέλης μάς γνωρίζει τον ποιητή Μικελάντζελο, έτσι πριν από τριάντα χρόνια, στο τεύχος 21 της λέξης, ο Α. Χιόνης είχε συστήσει στο ελληνικό κοινό τον λογοτέχνη Λεονάρντο.

ΒΙΒΗ ΛΑZΟΥ
mybook.gr, 22.4.2013


Στην κομψή σειρά «Βραχέα και μακρά», σε μόλις 80 σελίδες μικρού σχήματος, ο Κώστας Κουτσουρέλης μάς αφηγείται τη σχέση του Μιχαήλ Αγγέλου με τον Πάπα Ιούλιο Β΄ όταν συναντήθηκαν στις αρχές του 16ου αιώνα. Ένα ταξίδι στον χρόνο, μια διαφυγή για το Σαββατοκύριακο, το μικρό αυτό βιβλίο μάς δείχνει ένα ωραίο στίγμα...

ΟΛΓΑ ΣΕΛΛΑ
Καθημερινή, 26.4.2013 


* * *


ΝΟΒΑΛΙΣ, ΥΜΝΟΙ ΣΤΗ ΝΥΧΤΑ
(μετάφραση, 2011)

Ο Κώστας Κουτσουρέλης αναμετρήθηκε με το κορυφαίο έργο του πρώιμου γερμανικού ρομαντισμού "Ύμνοι στη Νύχτα" διαθέτοντας βαθύτατη γνώση και ευαισθησία. Ο ποιητικός αυτός κύκλος του Νοβάλις πραγματώνοντας την περίφημη προγραμματική αρχή των ρομαντικών για "μείξη των λογοτεχνικών ειδών" αποτελείται από πεζά μέρη, που διαθέτουν όμως ρυθμικότητα, αλλά και από καθαρά λυρικά, τα οποία, ωστόσο, δεν έχουν ενιαία μορφή αλλά παρουσιάζουν ποικιλία μέτρων και ρυθμών. Ο Κ. Κουτσουρέλης απέδωσε τα πεζά μέρη με μια υπέροχη ρυθμική πρόζα και κατέβαλε σημαντική προσπάθεια για μια κατ' αντιστοιχία απόδοση των λυρικών μερών, επιτυγχάνοντας ένα πολύ καλό αποτέλεσμα. Ως επίμετρο έχει τοποθετηθεί το σημαντικό κείμενο του επίσης ρομαντικού Ludwig Tieck, άψογα μεταφρασμένο από τον Κ. Κουτσουρέλη. Η εισαγωγή του μεταφραστή, που προτάσσεται, εισάγει επαρκέστατα τον αναγνώστη στον ποιητικό κόσμο του Νοβάλις.

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΒΡΑΒΕΙΩΝ
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ
Νοέμβριος 2012


... η επιτροπή αποφάσισε ομόφωνα να απονείμει το φετινό Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης από τη Γερμανική Γλώσσα στον κύριο Κώστα Κουτσουρέλη για τη λαμπρή του μετάφραση στους "Ύμνους στη νύχτα" του Novalis. Ο κύριος Κουτσουρέλης, ποιητής και ο ίδιος, αναμετρήθηκε με ωριμότητα και σπάνια ευαισθησία με το κορυφαίο ποιητικό έργο του πρώιμου γερμανικού ρομαντισμού. Η αντιπαραβολή της μετάφρασης με το πρωτότυπο αφήνει να φανεί ο μόχθος του εγχειρήματος, η δουλειά ενός μεταφραστή που δεν ικανοποιείται με εύκολες λύσεις. Πέρα από αυτό καθαυτό το μεταφραστικό επίτευγμα, ο κύριος Κουτσουρέλης απέδωσε με ρυθμό τα πεζά μέρη και τήρησε με συνέπεια την ποικιλία των μέτρων στα αμιγώς ποιητικά μέρη. Εξαιρετική προσπάθεια κατέβαλε ο μεταφραστής να διατηρήσει τη ρίμα, λαμβάνοντας ορισμένες φορές τις ελευθερίες που ήταν απαραίτητες ώστε να αναδειχθεί ο λυρικός χαρακτήρας του έργου. Η έκδοση συμπληρώνεται από ένα εξίσου θαυμάσια μεταφρασμένο κείμενο του Ludwig Tieck και από μια εξαίρετη και κατατοπιστική εισαγωγή του μεταφραστή.

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΒΡΑΒΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗΣ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
Νοέμβριος 2012


* * *


ΟΚΤΑΒΙΟ ΠΑΣ, ΗΛΙΟΠΕΤΡΑ
(μετάφραση, α' έκδοση 2007 - β' έκδοση επαυξημένη 2015)

Ο Κώστας Κουτσουρέλης με τη μετάφρασή του, τις σημειώσεις, το επίμετρο, το κατατοπιστικό χρονολόγιο του ποιητή, καθώς και την παράθεση του σημαντικού δοκιμίου του Περέ Ζίμφερρέρ για την "Ηλιόπετρα", προσφέρει γενναιόδωρα στο ελληνικό κοινό το καθολικό αυτό έργο του σπουδαίου Μεξικανού. Η μεταφραστική του εργασία φανερώνει την αγάπη του για τον Πας, αφού μόνο με αγάπη μπορεί κάποιος να προσεγγίσει έργα τέτοιου μεγέθους, κι αυτή η αγάπη είναι που εκδηλώνεται πίσω από τις λέξεις και τα νοήματα, όλη αυτή τη μυστική συγγένεια που έχουμε μερικές φορές με τους ανθρώπους και τα πράγματα, και που στην προκειμένη περίπτωση, για το μεταφραστή, είναι η μέθοδος που τον οδηγεί να μεταγλωττίσει τον ποιητικό πλούτο του πρωτοτύπου χωρίς να το αναιρεί.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΛΛΗΣ
Αυγή, 3.8.2008


Επισημαίνω τις αρετές αυτής της μετάφρασης: αφού εξέτασε ό,τι ανάλογο προηγήθηκε στη γλώσσα μας... επαναπροσέγγισε το αυστηρότατο μετρικά πρωτότυπο, χωρίς τάσεις απλούστευσης, θεματικής συρρίκνωσης ή λεκτικής συγκατάβασης. Απέδωσε υποδειγματικό λόγο, ο οποίος μπορεί αβίαστα να μας μεταδώσει αλώβητο το πρωτογενές, ασπαίρον σημασιοσυντακτικό φορτίο. Άλλωστε, η "Ηλιόπετρα" δεν έχει ρυτίδες – θα ήταν κρίμα να τις πρόσθετε με το ζόρι μια ανευλαβής απόδοση. Το επίμετρο είναι υποδειγματικό: η σωρεία των επεξηγηματικών παραπομπών και το αρκούντως διευρυμένο σχόλιο του Π. Ζιμφερρέρ συνιστούν επαρκέστατα βοηθήματα για την πληρέστερη αφομοίωση του δίγλωσσου τιμαλφούς.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΗΣ
Ελευθεροτυπία, 22.2.2009
(αναδημοσίευση: Bookpress, 22.3.2015)


* * *


"ΚΑΙ ΤΩΡΑ, ΒΑΘΙΑ ΕΙΣΠΝΟΗ":
ΓΕΡΜΑΝΟΦΩΝΗ ΠΟΙΗΣΗ 1989-2009

(ανθολογία & μετάφραση, Ιούνιος 2010)

Στο νέο του τεύχος το "Πλανόδιον" του Γιάννη Πατίλη πραγματοποιεί έναν άθλο, δημοσιεύοντας εβδομήντα ποιήματα της εικοσαετίας 1989-2009, δημιουργήματα σαράντα τριών Γερμανών ποιητών διαφορετικών ηλικιών και τεχνοτροπιών. Πρόκειται, σημειώνεται, για την εκτενέστερη παρουσίαση σύγχρονης γερμανικής ποίησης στα ελληνικά των τελευταίων δεκαετιών. Το βάρος του εγχειρήματος σηκώνει ο γερμανομαθής ποιητής και δοκιμιογράφος Κώστας Κουτσουρέλης με εισαγωγή, επιλογή, μετάφραση και διαφωτιστικές σημειώσεις.

ΚΩΣΤΑΣ ΡΕΣΒΑΝΗΣ
Τα Νέα, 7.9.2010





[ 28. 6. 2016 ]


Content Management Powered by UTF-8 CuteNews

© Κώστας Κουτσουρέλης