Πρώτη σελίδα
 
 Curriculum vitae
 Ημερολόγιο
 
 Ποιητικά
 Δοκίμια & άρθρα
 Μεταγραφές
 Συνεντεύξεις
 Τα επικαιρικά
 Ατάκτως ερριμμένα
 
 Κ.Κ. in Translation
 Εικονοστάσιον
 
 Ξενώνας
 Έριδες
 Florilegium
 
 
 Συνδεσμολόγιο
 Impressum
 Γραμματοκιβώτιο
 Αναζήτηση
 
 
 
 
 
 
 

 

 

Για τα σχολικά εγχειρίδια της ιστορίας


Η ΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΩΝ μηνών για τα νέα σχολικά βιβλία της ιστορίας υπήρξε από πολλές πλευρές διδακτική για τον τρόπο με τον οποίο συνηθίζουμε να συζητούμε τα μείζονα ζητήματα σε αυτήν τη χώρα. Η μερίδα των πολεμίων του νέου εγχειριδίου, ετερόκλιτη και αντιφατική όπως την ξέρουμε, συχνά υπερέβη τα εσκαμμένα. Έτσι, δεν απέφυγε να αναμείξει τον θρύλο με την πραγματικότητα και το εμπεριστατωμένο επιχείρημα με την πολεμική ιαχή – χάνοντας κάποτε το ίδιο της το δίκιο. Άραγε πόσες φορές θα πρέπει να διαβάσουμε εκείνη την μοχθηρή δήλωση του ανθέλληνος Κίσσινγκερ, προτού οι διακινητές της πεισθούν ότι ουδέποτε ελέχθη;

Πολύ απογοητευτικότερη, για την ακρίβεια: θλιβερή, υπήρξε η εντύπωση που άφησαν οι πρωτουργοί των νέων αναθεωρητικών εγχειριδίων και οι θιασώτες τους. Πρώτα απ' όλα γιατί ουσιαστικά φυγομάχησαν. Επικαλούμενοι την αναρμοδιότητα τάχατες των επικριτών τους, απαξίωσαν να αντικρούσουν ευθέως τις αιτιάσεις τους, ακόμη και όπου αυτές υπήρξαν εξώφθαλμα βάσιμες.

Τέτοιες χειρονομίες επιδεικτικής περιφρόνησης προς τον οχληρό αντίπαλο, όπου η δύναμη της πειθούς υποκαθίσταται από την ex officio αυθεντία, δεν είναι δυστυχώς άγνωστες στους διαχειριστές του κρατούντος πανεπιστημιακού λόγου. Μόλις δυο χρόνια πριν, στην έριδα περί ελληνικού έθνους απ' αφορμή το σχετικό βιβλίο του Νίκου Σβορώνου, ο καθηγητής Λιάκος και πάλι, έστρεφε μια τέτοια ένσταση αναρμοδιότητος κατά του Νάσου Βαγενά. Ο τελευταίος τον έψεγε με στοιχεία αδιάσειστα ότι σε κείμενό του παραποιούσε χονδροειδώς τα γραφόμενα του Σβορώνου. Κατανοεί βέβαια κανείς την αμηχανία του ανθρώπου που συλλαμβάνεται να σφάλλει και δεν θέλει να το παραδεχθεί. Είναι δυνατόν όμως ο ίδιος να μην καταλαβαίνει πόσο η τακτική του αυτή τον εκθέτει;

Δυστυχώς, αυτή η τακτική δεν είναι το χειρότερο. Εκπρόσωποι της ίδιας μερίδας των αναθεωρητών ιστορικών, προκειμένου να υπερασπίσουν την υπόθεσή τους, έφτασαν στο σημείο να αρνηθούν ακόμη και το προφανές, ότι δηλαδή αυτού του είδους ο ιστορικός αναθεωρητισμός και τα προϊόντα του χρηματοδοτείται ευθέως από ξένες χώρες.

Όμως, τα ίδια τα αναγραφόμενα στο τετράτομο εγχειρίδιο που εκδόθηκε στη Θεσσαλονίκη από το CDRSEE μιλούν από μόνα τους. Και γεννούν αυτομάτως την απορία: Τι δουλειά έχει το αμερικανικό ή το γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών με την ελληνική δημόσια εκπαίδευση; Τι κινεί το ενδιαφέρον τους και τι σκοπούς εξυπηρετεί; Με ποια λογική το δικό μας Υπουργείο Παιδείας ανέχεται τέτοιες ύπερθεν παρεμβάσεις; Πώς ανεξάρτητοι υποτίθεται ακαδημαϊκοί δάσκαλοι και επιστήμονες δεν διαβλέπουν τον κόμπο του πράγματος και δίνουν το δικαίωμα να τους κατηγορούν, στην καλύτερη των περιπτώσεων, για πολιτική αφέλεια;

Τα ερωτηματικά είναι βεβαίως πελώρια. Όσοι δε αρνούνται να τα δουν, έχουν πάρει διαζύγιο από την κριτική σκέψη. Και μόνο το γεγονός ότι οι επικρινόμενοι επιμένουν να κρύβονται πίσω από ένα ιδεολογικό προπέτασμα καπνού, επιδιδόμενοι στον "αντεθνικιστικό" τους κλεφτοπόλεμο, δείχνει πολλά. Και πάντως, περισσότερα απ' όσα και οι πλέον εύστοχες παρατηρήσεις των αντιπάλων τους θα κατόρθωναν ποτέ να φέρουν στο φως.


Πρώτη δημοσίευση:
εφ. Η ΑΥΓΗ, Κυριακή, 4 Μαρτίου 2007

Αναδημοσίευση:
εφ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Δευτέρα, 5 Μαρτίου 2007








"ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟ ΚΕΡΔΙΖΕΙ πάντα εκείνος που διαπλάθει τη μνήμη, ορίζει τις έννοιες και ερμηνεύει το παρελθόν". Αυτά έγραφε ο ιστορικός Μίχαελ Στύρμερ στα 1986, χρονιά που έμεινε στα επιστημονικά χρονικά της Γερμανίας λόγω της περίφημης "Έριδας των ιστορικών". Αντικείμενο της έριδας: οι θηριωδίες του ναζιστικού ολοκληρωτισμού και η συνάφειά τους με το αντίπαλο δέος του σοβιετικού σταλινισμού.

Αναδρομικά, αν συγκρίνουμε το πάθος και την ένταση εκείνης της έριδας με την πρόσφατη δική μας για το βιβλίο της ΣΤ' Δημοτικού, θα διαπιστώσουμε ασφαλώς ομοιότητες. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, το υπόβαθρο της διαμάχης υπήρξε πολιτικό. Όπως διαπιστώνει ο Στύρμερ, τα ιστορικά γεγονότα υπήρξαν απλώς η αφορμή. Και εδώ και εκεί, το κρίσιμο διακύβευμα ήταν εντέλει ο πολιτικός προσανατολισμός της χώρας. Εξ ου και οι διόλου αβροί ακαδημαϊκοί τρόποι που ακόμη και οι Γερμανοί επιστράτευσαν: παραποιήσεις των επιχειρημάτων της άλλης πλευράς, δίκες προθέσεων, χτυπήματα κάτω από τη ζώνη μπήκαν στην ημερήσια διάταξη. Ο Γιούργκεν Χάμπερμας, λ.χ., πρόμαχος της μίας πλευράς, κατηγορήθηκε ευθέως, και μάλλον δικαίως, για απόπειρα ηθικής εξόντωσης των αντιπάλων του και ιδίως του ιστορικού Έρνστ Νόλτε.

Αυτό που διαφοροποιεί την γερμανική έριδα από την αντίστοιχη ελληνική είναι ο ημέτερος άκρατος λαϊκισμός. Όχι, δημόσιες καύσεις βιβλίων από φασιστικές ομάδες ή αρχιεπισκοπικούς αναθεματισμούς από του άμβωνος δεν είχαμε στην Γερμανία. Ούτε όμως και κορδωμένες επιδείξεις μιας τάχα μου ex officio αυθεντίας. Σκεφτείτε τώρα τον Νόλτε να αρνείται να απαντήσει επί της ουσίας στις αιτιάσεις του Χάμπερμας, επικαλούμενος ότι ο δεύτερος δεν είναι επαγγελματίας ιστορικός! Κι όμως, μ' αυτή την τακτική νόμισαν ότι θα τα βγάλουν πέρα εδώ σ' εμάς ο κ. Λιάκος, η κ. Ρεπούση και οι συν αυτοίς…


Πρώτη δημοσίευση:
εφ. Η ΑΥΓΗ, Κυριακή, 22 Απριλίου 2007






[ 5. 3. και 22. 5. 2007 ]


Content Management Powered by UTF-8 CuteNews

© Κώστας Κουτσουρέλης