Πρώτη σελίδα
 
 Curriculum vitae
 Ημερολόγιο
 
 Ποιητικά
 Δοκίμια & άρθρα
 Μεταγραφές
 Συνεντεύξεις
 Τα επικαιρικά
 Ατάκτως ερριμμένα
 
 Κ.Κ. in Translation
 Εικονοστάσιον
 
 Ξενώνας
 Έριδες
 Florilegium
 
 
 Συνδεσμολόγιο
 Impressum
 Γραμματοκιβώτιο
 Αναζήτηση
 
 
 
 
 
 
 

 

 

Membra disiecta

Φ Θ Ε Γ Μ Α Τ Α




1.

ΟΣΟΙ ΚΑΤΑΤΡΥΧΟΝΤΑΙ από μεγάλες φιλοδοξίες αλλά η βούλησή τους είναι ασθενής, κινδυνεύουν να πάθουν ό,τι εκείνος ο ήρωας του Πούσκιν που ξεκίνησε να γράψει έπος, κι αφού καθ' οδόν αναθεώρησε τα σχέδιά του και ερωτοτρόπησε με την ιδέα της τραγωδίας και της μπαλάντας, στο τέλος αρκέστηκε σ' ένα επίγραμμα.


2.

Αν η θρυλούμενη αποσπασματικότητα των ρομαντικών έχει βάση και δεν αποτελεί εφεύρημα των φιλολόγων, τότε θα μπορούσαμε εκ του ασφαλούς να συμπεράνουμε ότι η ρομαντική φύση δεν είναι παρά μια ασθένεια της βούλησης που κατά περιόδους παίρνει διαστάσεις επιδημίας.


3.

Ας λένε οι ηθικολόγοι. Συνήθως δεν τιμωρούνται οι μεγαλομανείς για την υπεροψία τους, αλλά οι μετρημένοι για τη σύνεσή τους.


4.

Κάθε εποχή έχει το Gesamtkunstwerk που της αξίζει. Οι Αρχαίοι είχαν την τραγωδία, οι Χριστιανοί τη Θεία Λειτουργία, οι Νέοι Χρόνοι την Όπερα. Κι εμείς την τηλεόραση.


5.

Μεγάλο μέρος της σύγχρονης θεωρίας της λογοτεχνίας δικαιολογεί την εικασία ότι οι δημιουργοί της ήταν παραδομένοι στον οίστρο μιας έμπνευσης τόσο φορτικής, ώστε δεν τους έμενε καιρός να κοιτάξουν τι γράφουν.


6.

Σε τι διαφέρει το αρσενικό που για να γοητεύσει τανύει τους μυς του, από εμάς που επιμένουμε να γράφουμε ερωτικές επιστολές, ζυγίζοντας δέκα φορές την κάθε μας λέξη;


7.

Υπάρχουν εποχές για ποιήματα, εποχές για ποιητές κι εποχές για ποιητικές. Εποχές για θαύματα, εποχές για ήρωες κι εποχές για υπομνηματιστές.


8.

Ο έρωτας είναι διαχρονικός, η αισθητική του διόλου. Κλασσική ή βουκολική παλιότερα, ρομαντική και μελοδραματική κατόπιν. Κι όσο για τις μέρες μας: κιτς και πορνό.


9.

Art business στις αρχές του 21ου αιώνα. Στα αριστερά του καλλιτεχνικού φάσματος, πλήθος πρωτοπόροι μας καταπλήσσουν μυρικάζοντας για νιοστή φορά τις συνταγές του collage, του ανοιχτού έργου, της ανοικείωσης, του ready-made. Στα δεξιά, άλλοι τόσοι οπισθοφύλακες μας σκανδαλίζουν νεκρανασταίνοντας τον παραστατικό χρωστήρα, τον ελληνορρωμαϊκό κίονα, τη ρομαντική μελωδία, την προνεωτερική μετρική. Στο κέντρο: μεγάλα πρατήρια ιδεών και μορφών, ερειπιώνες νεωτερισμών, ανακυκλωτήρια σεπτών παραδόσεων βοηθούν την εκλεκτή πλειονότητα να ψωνίσει τα καινούργια της γούστα.


10.

Τι κι αν οι υποτυπώσεις του Πύρρωνα μένουν εσαεί ακατάρριπτες. Στα πράγματα που μας πονούν και που μας σφάζουν, η αλήθεια δεν είναι σχετική αλλά πάντοτε απόλυτη. Τον σκεπτικισμό, όταν δεν επιδιώκουμε να πλήξουμε τον αντίπαλο, υπονομεύοντας καίρια την πίστη του, τον επιστρατεύουμε μόνο σε αμπελοφιλοσοφικές συζητήσεις· σε ζητήματα δηλαδή που κατά βάθος μάς αφήνουν αδιάφορους.


11.

Γιατί είναι τόσο ηδονική η πρώτη επαφή, το πρώτο φιλί, η πρώτη νύχτα; Επειδή συνδυάζει την απαλλαγή από τον φόβο της απόρριψης με τον θρίαμβο της κατάκτησης. Τη λύτρωση με τη μέθη.


12.

Θέλει κι η θέληση την καθημερινή γυμναστική της.


13.

Οι παλιοί το γνώριζαν καλά: είναι ύβρις να ζητάς να γνωρίσεις ό,τι μόνο έγνοιες και μπελάδες σου υπόσχεται. Είναι αμαρτία να πηδάς τον φράχτη που στήθηκε για να σε προστατεύει από εσένα τον ίδιο. Ο Θεός ήξερε τι έκανε όταν έδιωχνε τους πρωτόπλαστους από τον Παράδεισο. Οι Αθηναίοι είχαν δίκιο που σκότωσαν τον Σωκράτη.


14.

Πίσω από τη φιλέκδικη σκληρότητα του Θεού της Παλαιάς Διαθήκης κρύβεται η ρωμαλέα διαπίστωση: ο άνθρωπος είναι "κακός", επειδή είναι ικανός για όλα. Μόνο ο φόβος της μομφής, της τιμωρίας, της "Κόλασης", μπορεί να τον συνετίσει και να τον αποτρέψει από την ακατανίκητη έλξη του προς την αμαρτία, το έγκλημα, τον εκάστοτε απαγορευμένο καρπό. Και μόνο η άγρυπνη παρουσία ενός υπέρτατου κριτή μπορεί να εγγυηθεί τη συνέπεια του σωφρονισμού. Ορισμός του αδικήματος, επιμέτρηση και εκτέλεση της ποινής, εισαγγελείς, δικαστές, δεσμοφύλακες: Μ' όλες τις προόδους της, η σύγχρονη επιστήμη δεν κατόρθωσε να προσθέσει τίποτα ουσιαστικό σε τούτο το πρώτο κι αξεπέραστο ποινικό σύστημα.


15.

Υψιπετούσε κάποτε. Τώρα χαμέρπει.


16.

Έχεις πάντα ό,τι δεν χρειάζεσαι. Και πάντα χρειάζεσαι ό,τι ακριβώς σου λείπει.


17.

Αν υπάρχει στ' αλήθεια ό,τι ονομάζουμε ανιδιοτέλεια, θα πρόκειται ασφαλώς για παραδρομή της φύσης, αμελητέα στατιστικώς.


18.

Το νόστιμο με τους κυνικούς: μολονότι κάνουν τους έξυπνους, στην πραγματικότητα είναι τόσο αφελείς ώστε να πιστεύουν ότι αυτή τους η εξυπνάδα μπορεί να χαλάσει το κέφι των άλλων.


19.

Στη λογιστική του βίου επιτυχημένος μπορεί να λογίζεται κανείς αν, αφαιρώντας από τις πραγματωμένες επιθυμίες του τις ματαιωμένες του δυνατότητες, μένει με κάποιο καθαρό, έστω κι ελάχιστο, υπόλοιπο. Βέβαια, οι πιο πολλοί πλαστογραφούν τα βιβλία.


20.

Η επιτυχία στα μάτια των άλλων είναι εύκολη υπόθεση. Πάντα θα βρίσκεται ελλανοδίκης αρκετά αφελής ή αμελής για να μας την πιστοποιήσει. Δυσκολότερη είναι η επιτυχία όταν ο κριτής ταυτίζεται με τον κρινόμενο. Αλλά και εδώ, πλείστες όσες αυταπάτες, στρεψοδικίες και τεχνάσματα εξασφαλίζουν συνήθως ευνοϊκή ετυμηγορία.



Πρώτη δημοσίευση:
εφ. H ΑΥΓΗ, Κυριακή, 21. 12. 2003

[ 27. 7. 2006 ]


Content Management Powered by UTF-8 CuteNews

© Κώστας Κουτσουρέλης